A+ A A-

De Eelder tollen

Vanouds behoort tolheffing tot de rechten van de vorst. Zij dient als vergoeding voor het gebruik van land- en waterwegen. Het is tevens een primitief invoerrecht, omdat het geheven wordt naar de aard en hoeveelheid van de passerende goederen.
Bij een wegtol speelt het onderhoud van de weg en eventueel de bescherming van reizigers tegen overlast een rol. Uiteraard is tolheffing bij het publiek niet populair en is er een antipathie.
 
De Grondwet van 1815 geeft de Koning het oppertoezicht over de waterstaat, waaronder de wegen worden begrepen. Bij afzonderlijke Koninklijke Besluiten worden tolheffingen ingesteld.
 
De gemeente Eelde heeft twee tollen op haar grondgebied gehad en wel in Eelderwolde en op Oosterbroek (Burg. Legroweg).
 
Eelderwoldetol eelderwolde200
Voor de tol op Eelderwolde is op 14 januari 1871 concessie gevraagd. Hiertoe behoort ook de tolboom over de weg, die van de Madijk naar de weg van Eelderwolde loopt en daar de weg kruist. De tol is verpacht aan een tolgaarder of aan een pachtbedrijf die er een tolgaarder op zet. Het tolhuis, dat bij deze tol hoort, is gelijk met de aanleg van de verharde weg gebouwd (1867-1868) en in 1948 afgebroken. 
 
Het tolhuis is vanaf mei 1933 tot mei 1937 bewoond door de familie Berend de Vries, van mei 1937 tot mei 1939 door de familie Jan Nijdam en vanaf april 1939 tot oktober 1948 door de familie Johannes Velnaar.
  
tol oosterbroek 1939 200Oosterbroek
Bij Koninklijk Besluit van 17 november 1842, nr. 20 is aan de NV Straatwegmij. Eelde-De Punt concessie verleend voor het heffen van een tol op de weg Eelde-De Punt. Het wegbeheer is in 1909 door de gemeente Eelde overgenomen en daarmee ook de tolheffing. 
 
Het tolhuis is vanaf mei 1923 tot mei 1939 bewoond door de familie Egbert Wietzes, van mei 1939 tot mei 1940 door de familie Harm Heinen, van mei 1940 tot oktober 1943 door de familie Broeërius Huberts en van januari 1946 tot oktober 1949 door de familie Egbert Ipema. Van 1943 tot 1946 is het tolhuisje gevorderd door de Duitse Wehrmacht.
Het tolhuis staat nog steeds aan de Burgemeester Legroweg en staat op de lijst van Rijksmonumenten.
  
De opheffing van de tollenopheffing tol200
Over de opheffing van de tollen is reeds in 1929 correspondentie gevoerd. Het Ministerie van Waterstaat is voorstander van het opheffen van de tollen en stelt een kleine bijdrage uit het Wegenfonds beschikbaar als tegemoetkoming. Als blijkt dat in de gemeente Eelde tolheffing krachtens een gemeentelijke belastingverordening geschiedt komt Eelde niet in aanmerking voor een bijdrage uit het Wegenfonds.
 
Door de opening van het vliegveld in 1931 stijgt de opbrengst van de tol bij Oosterbroek, waardoor het opheffen daarvan nog moeilijker wordt. Met het Ministerie van Waterstaat is afgesproken dat de gemeente de meer opbrengsten van 15.000 gulden per jaar (de opbrengst van beide tollen) in een reservefonds wordt gestort, dat van de afkoopsom moet worden afgetrokken. Deze afkoopsom is vastgesteld op 330.000 gulden.
 
Bij raadsbesluit van 5 september 1947 wordt besloten de beide tollen met ingang van 16 november 1947 op te heffen. Het duurt nog tot 1954 voordat de afkoop van de tollen is afgerond.
 
 
 

Bezoek het Historisch Centrum

Dinsdag

14.00 - 16.00 uur

Algemene informatie

Woensdag

14.00 - 16.00 uur

Algemene informatie en Fotoarchief

Bezoek op andere dagen en tijden is mogelijk op afspraak. Tel.: 050-3090874

In de periode juni t/m augustus gesloten.

Contactgegevens Ol Eel

Historisch Centrum Ol Eel

 

Bähler-Boermalaan 6

 facebook-icon        Facebook

9765 AP Paterswolde

Telefoon: 050-3090874

 googlemaps 32       Google Maps

Email: info@oleel.nl

NL35 RABO 0376 0835 57